Lucy Saunders werkte als specialist publieke gezondheid onder meer voor Transport for London (TFL). Het is haar missie om de wereld een plek te maken waar mensen langer gezonder en gelukkig kunnen leven. Vanuit stichting ‘Healthy Streets’ ontwikkelde ze een raamwerk voor de beloopbare stad.

Saunders is een van de hoofsprekers tijdens Walk 21, het internationale voetgangerscongres dat plaatsvindt van maandag 7 oktober tot en met donderdag 10 oktober in Rotterdam.

‘Gelukkig en gezond zijn is het belangrijkste in een mensenleven. Ik heb vele jaren in de transport- en bouwsector gewerkt, ook om deze sector in staat te stellen mensen gezonder te laten leven. Mijn belangrijkste taak hier was het verminderen van negatieve effecten op de gezondheid van mensen. Nu werk ik voor Healthy streets. Daar ontwikkelde ik de ‘Healthy Streets Approach’ (HSA): een afwegingskader voor de vraag hoe je het openbaar vervoer beheert en straten aantrekkelijker maakt voor voetgangers.

1. Steden groeien zowel in omvang als in bevolking. Welke invloed heeft dit op de gezondheid en bereikbaarheid van een stad?

‘Sommige steden groeien niet fysiek, alleen in bevolking en vice versa. Wanneer steden fysiek naar buiten groeien, moeten mensen ver van huis naar werk reizen. Dit is een probleem omdat de meeste mensen met de auto reizen, wat niet duurzaam is. Als we de steden, die al 50 tot 60 jaar rond bewegende auto’s zijn gepland, niet alleen vanuit de auto willen uitleggen, moeten we het openbaar vervoer verbeteren en straten toegankelijker maken voor voetgangers’.

2. En wat als de stad niet in fysieke omvang groeit, maar de bevolking wel groeit?

‘Het is eigenlijk goed nieuws als steden dichter bebouwd worden. Mensen hebben dan meer kans om anderen te ontmoeten en wonen dichter bij waar ze werken. Mensen hebben de dingen die ze in hun dagelijkse leven nodig hebben in de buurt: banen, tandartsen, winkels, scholen. Vroeger waren veel steden vaak te groot voor hun bevolking. Nu mensen steeds meer naar steden verhuizen, zullen de problemen waar ik eerder aan refereerde minder voorkomen’.

‘Kijk naar Londen: fysiek gezien groeit Londen niet meer. De groene gordel rond Londen bepaalt haar omvang. Maar het inwonertal groeit nog steeds. De stad wordt dichter. Lege ruimtes zijn gevuld. Dit is een zeer goede ontwikkeling. Maar steden hebben wel een aanpak nodig om gezond met deze bevolkingsgroei om te gaan.’

3. Dichter en gezonder: het lijkt toch een contradictie. Mensen hebben ruimte nodig. Hoe wordt je ondanks een hoge dichtheid tóch gezonder?

‘Daarvoor heb ik de Healthy Streets Approach ontwikkeld (HAS, red.). Dit is een raamwerk om een ​​stad beloopbaar en gezonder te maken. Beloopbaar zijn is daarbij overigens niet de enige ambitie. Het gaat vooral om het doel om de stad terug te winnen op de auto. Je denkt misschien dat een stad is ontworpen voor mensen. Maar dat is niet waar. Tot nu toe is bijna elke stad gebouwd en ontwikkeld rond bewegende auto’s. Dit moet veranderen: luchtvervuiling en geluidsoverlast zijn erg ongezond. Mensen zijn minder fysiek actief en maken niet langer echt contact met elkaar. Gezonde straten gaat over de omschakeling van een focus van de stedelijke planning en het ontwerpen van openbare ruimte op bewegende auto’s naar het focussen op de menselijke ervaring’.

4. Wat is het doel van de Healthy Streets Approach?

‘Het gaat niet alleen om de menselijke gezondheid. Het maakt een stad ook veel aantrekkelijker voor mensen die er naartoe gaan om zaken te doen, te reizen, te leven, et cetera. Rotterdam is een belangrijke stad met betrekking tot al deze aspecten. De reden dat steden openbare ruimtes hebben, is dat er plekken zijn waar mensen elkaar ontmoeten en contact maken, zodat ze een goede kwaliteit van leven kunnen hebben. Het levert dus veel meer op dan alleen (fysieke) gezondheidsvoordelen voor mensen. Ook de economie van de stad spint er garen bij’.

5. Hoe gaat de Healthy Street Approach te werk?

‘HAS is allemaal gebaseerd op 10 gezonde straatindicatoren. Dit zijn de 10 aspecten van de menselijke ervaring waarop we ons moeten concentreren terwijl we onze steden veranderen. Maar hoe je dat doet, verschilt op elke plek. Londen heeft de HSA toegepast en richtte zich daarbij op het verbeteren van al deze 10 indicatoren. Hoe je bovenstaande doelen bereikt, is echter voor elke stad anders. Rotterdam is een ander soort stad dan Londen. Er gelden andere uitdagingen. HAS is soort afwegingskader.’

6. Wat is de rol van burgers, wat is de rol van het stadsbestuur?

‘Dat is eigenlijk het enige dat in de meeste steden hetzelfde is: je hebt sterk leiderschap nodig om dingen in een stad te veranderen. Het is niet eenvoudig om de gewoonten van een stad te veranderen, daarom is HSA deels top-down. Dus in Londen was het erg nuttig dat de burgemeester sterke ideeën had over het wegsturen van auto’s en de stad tot de meest beloopbare stad in de wereld te willen maken’.

‘Maar uiteindelijk gaat het niet alleen om wat de burgemeester zegt of wat openbaarvervoersdiensten kunnen doen, het gaat ook om het mobiliseren van burgers om dingen anders te doen. Een belangrijke voorwaarde voor succes is als de stad in staat is commitment te genereren bij mensen uit verschillende sectoren. Dit is waarom HAS echt goed is. Als je naar deze 10 indicatoren kijkt, zijn het niet alleen de techneuten die het zullen begrijpen. De indicatoren zijn voor iedereen gemakkelijk te begrijpen. Dat is de kracht. Het is een raamwerk dat gebruikt kan worden om verschillende doelgroepen te bereiken’.

7. Welke stad heeft volgens u het beste voorbeeld van een succesvol voetgangersbeleid?

‘Ik denk dat de meeste steden over de hele wereld nog een lange weg te gaan hebben, omdat we 50 of 60 jaar steden hebben gepland rond bewegende auto’s. Dat moeten we veranderen. Sommige steden pakken de hele stad aan, ander steden slechts een paar straten. Met HSA proberen we al deze straten met elkaar te verbinden en een hele bewandelbare stad te maken alle voordelen die dat oplevert voor mens en stad.'

Stadszaken
Stadszaken
Paulus Borstraat 41 3812 TA Amersfoort
redactie@stadszaken.nl