Nieuws

De uitzonderlijk droge zomer zorgt voor nijpende situaties in kwetsbare natuurgebieden. De zorgen bestaan vooral om hoogveen-, en beekgebieden. In deze gebieden is de waterhuishouding vaak flink verstoord doordat er vanuit andere sectoren veel vraag is naar water.

Nederland heeft als eerste land ter wereld de gevolgen van extreme neerslag per woning digitaal in kaart gebracht. Het gaat om bijna 8 miljoen woningen en bedrijfspanden in Nederland. Woningen zijn op perceelniveau voorzien van een label dat inzichtelijk maakt hoe groot het risico is op wateroverlast wanneer er een hevige stortbui valt van 93 millimeter in 70 minuten.

De provincie Gelderland geeft 614.742 euro subsidie om de eerste Urban Oasis te ontwikkelen op het DRU Industriepark in Ulft. Urban Oasis is een idee van landschapsontwerper Nico Wissing. De Achterhoeker bedacht een innovatief stadspark met allerlei schone technologieën om de stad schoner en duurzamer te maken.

Is onze nieuwbouw waterproof? Met die vraag schreef Stadszaken de bouw- en gemeentewereld aan. Voorlopige conclusie: we weten het niet. ‘Ik kan wel zeggen “gaat u maar rustig slapen”, maar dat kan ik niet’, zegt de Nederlandse Vereniging van Bouwondernemers (NVB). Gemeentelijke waterbeheerders maken zich zorgen.

Na de modderstromen van afgelopen weekend wil de gemeente Valkenburg aan de Geul de Kleine Geul uitdiepen. Op andere plekken nemen bewoners het heft in eigen hand en bouwen dammen in tuinen. Komen de stresstesten niet véél te laat? 5 vragen aan Stefan Kuks, voorzitter van de Stuurgroep Ruimtelijke Adaptatie.

De gemeente Woerden is het dure ophogen van de openbare ruimte zat en kiest voor structurele oplossingen zoals vervanging van grond door piepschuim. Woerden loopt daarin voorop, stelt bodemexpert Gilles Erkens van Deltares. Hij pleit voor meer rijkssteun rond bodemproblematiek.

Extreme buien nog extremer

29 maart 2018 15:33

De hoeveelheid neerslag die over korte periodes valt, is toegenomen. Dat blijkt uit een actualisatie van de neeslagstatistieken die het KNMI en HKV Lijn in water in opdracht van STOWA heeft uitgevoerd. De kans op wateroverlast is daarmee veel groter dan tot dusver werd aangenomen.

Recentelijk verscheen het handboek voor een watervriendelijke tuin van TuinBranche Nederland. Hierin worden 19 tips en oplossingen gegeven die bijdragen aan een watervriendelijke en hittebestendige tuin.

De gemeente Hilversum ontwikkelt een zonnepark boven op de rioolzuivering bij Anna’s Hoeve, een nieuwe woonwijk bij het gelijknamige natuurgebied in Hilversum Oost. In maart 2018 wordt de eerste fase opgeleverd met 2160 panelen boven op een bufferbak. In de tweede fase volgen nog 4000 panelen.

Afvalverwerkers AVR, Mineralz Renewi en Betonindustrie De Hamer lanceerden deze week de duurzame stoeptegel. De tegels worden als eerste toegepast in Duiven, en ook andere gemeenten hebben belangstelling.

'Growing Green Stadsbeheer' is het vierde boek over duurzaam stadsbeheer in Almere. De gids bevat bijna vijftig ambitieuze projecten rond circulaire economie, energievoorziening, daktuinen en een stad zonder afval. Belangrijke mijlpaal is de Floriade, die in 2022 in Almere plaatsvindt.

De Groene Loper in Breda is de beste openbare ruimte van Nederland. Dat hebben een vijfkoppige vakjury en 100 openbare ruimte professionals gisteren besloten op het Landelijk Congres Openbare Ruimte (LCOR) in Hilversum.

Het aantal gemeenten dat eist dat inwoners regenwater bergen in hun eigen tuin, groeit. Op dit moment zijn er 31 gemeenten met een zogenaamde 'hemelwaterverordening'. Dit aantal zal alleen maar toenemen en dat is ook zeker nodig, stelt RIONED is hun monitor over gemeentelijke watertaken.

Gisteren werd de provincie Limburg getroffen, vorige week was het vooral de provincie Gelderland. Stortbuien, modderstromen en de straten blank. In Cuijk belandde verkeer in de bassins die nota bene zijn aangelegd om overtollig hemelwater af te voeren. Wateroverlast is niets nieuws, maar er zijn oplossingen.

Opinie

Hoe staat het met het verbeteren van de groenvoorziening in de stad? Die vraag is nu weer actueel met de extreem hoge temperaturen van de afgelopen week. Hans Olsthoorn, PROquint, ziet dat kleinschalig groen, bijvoorbeeld klimop tegen de gevel, struiken langs het trottoir of een trapveldje in de buurt geen zoden aan de dijk zet en geeft 4 mogelijke oplossingen.

Een verhitte strijd

7 augustus 2018 8:48

De droogte van nu doet herinneringen opkomen uit het begin van mijn loopbaan. Vanuit Nederland werkte ik veel aan Afrikaanse projecten in met name in het Midden-Oosten, van Algerije tot Djibouti. Met aandacht luisterde ik daarom naar de avontuurlijke verhalen van teruggekeerde expats over beton storten met ijs en andere maatregelen die het werken in de extreme hitte noodzakelijk maakten.

Eind juni was ik bij het congres Hittestress in ’s-Hertogenbosch. Het was het eerste evenement dat geheel in het teken stond van hittestress. Hittestress is vaak een ondergesneeuwd item bij klimaatadaptatie, omdat de nadelige effecten daarvan veelal niet direct zichtbaar zijn. Bij overtollige neerslag en droogte zijn deze veelal overduidelijk.

Tegels uit de tuin in Amersfoort

8 februari 2018 10:07

Het klimaat verandert en dat is ook merkbaar en zichtbaar in Nederland. De hoeveelheid water tijdens regenbuien bijvoorbeeld neemt snel toe, waardoor er een grote noodzaak is om tegels uit de tuinen te halen. Fokke de Jong, coördinator Operatie Steenbreek in Amersfoort, legt uit hoe het netwerk dit wil bereiken.

'We zijn in slaap gesust door civieltechnische adviseurs die de politiek voorrekenden dat het allemaal wel mee zou vallen met de wateroverlast', stelt Rob Roggema, Adjunct Professor aan Swinburne University of Technology. 'Het is tijd dat we onze blik verbreden en een inhaalslag gaan maken.'

Het is nog altijd lastig om water en ruimtelijke planvorming te vervlechten, stelt adviseur waterbeheer Elgard van Leeuwen van Deltares. Dat komt onder meer doordat ruimtelijk ontwerp nog veel complexer is dan stedelijke hydrologie. 'Je valt als waterspecialist een beetje stil', aldus Van Leeuwen.

Achtergrond

Overal in Nederland voerden gemeenten klimaatstresstesten uit. Heel goed, maar de urgentie om de ruimtelijk adaptieve aanpak direct al een plek te geven in plannen, met name bestemmingsplannen, wordt steeds hoger. Hoe kun je thema's als hittestress, wateroverlast door hevigere buien, droogte en ook overstromingsrisico borgen in je bestemmingsplan?

Düsseldorf is een groene stad in verandering, vertelt Claudia Gölz, directeur van NED.WORK. 35 procent van het grondgebied van de stad bestaat uit beschermde natuurgebieden. De Ela-storm verwoestte op 9 juni 2014 bijna de helft van de 70.000 bomen in de stad. Hoe lost de stad dat op?

Klimaatadaptie moet volgens Annabel Visschedijk en Wim Debucquoy van Witteveen+Bos onderdeel worden van elk toekomstig project. De klimaatbenchmark en de klimaatstresstest kunnen daarbij helpen. Maar hoe doe je dat dan precies? Hier een handleiding aan de hand van de wijk Westergouwe te Gouda.

Keer op keer zorgen hoosbuien voor wateroverlast, zoals gisteren in Drenthe. Het programma ruimtelijke adaptatie wijst op de risico’s én de kansen. Er moet dan wel iets gebeuren in het beleid. Tot nu toe gaat het nog niet erg hard met de stresstesten die álle Nederlandse gemeenten volgend jaar moeten hebben gedaan. Op de Amsterdamse Zuidas laten gemeente en ontwikkelaars zien hoe het kan: stedelijk verdichten en tegelijkertijd rekening houden met klimaatverandering.

In delen van Limburg viel in de nacht van zondag op maandag net zoveel neerslag als doorgaans in een hele maand. Stadszaken vroeg Timo Brinkman van het Verbond van Verzekeraars in hoeverre schade als gevolg van hevige regenval nog te verzekeren is.

Compacte stad en klimaatadaptatie worden vaak als contradictio in terminis neergezet. Maar nergens ligt de lat voor hemelwateropvang en duurzaamheid zo hoog als op de dichtbebouwde Amsterdamse Zuidas. Vijf vragen aan Maarten van Casteren, programmamanager sustainability, green & water op het Projectbureau Zuidas.

Nijmegen maakt serieus werk maakt van de klimaatopgave. Enigszins noodzakelijk vanwege de rivier de Waal en anderzijds om klimaatbestendig en waterrobuust te zijn ingericht voor wat de toekomst gaat brengen. Lees hier wat de European Green Capital 2018 allemaal doet.

De voormalige arbeiderswijk Groeseind, gebouwd rondom een textielfabriek D.P van Maren, heeft een herstructurering ondergaan. Van een typische vooroorlogse wijk met kleine sociale huurwoningen, weinig groen en veel auto’s in de straten is het getransformeerd tot een groene buurt met open karakter. 

Na kritische reacties vanuit gemeenten en de provincie over haar gewraakte 'bouwen in het groen'-uitspraak, krijgt D66-minister Ollongren nu ook bijval. En niet alleen vanuit de vastgoedmarkt. Ex-televisietuinman Lodewijk Hoekstra verklaart zich in het standpunt van de minister te kunnen vinden.

Stadsecoloog Geert Timmermans was een van de adviseurs van de nieuwe bioscoopfilm De Wilde Stad over de natuur in de hoofdstad. Hoe verhoudt de film zich tot de natuur in Amsterdam? ‘Onoplettende duiven worden te grazen genomen door een slechtvalk. Dat vind ik heel mooi in beeld gebracht.’

Waar het ook over gaat in de verkiezingsstrijd, ‘water’ lijkt tot nu toe een vergeten thema. En dat terwijl gemeenten serieus met stresstesten en actieplannen aan de slag moeten om het hoofd te bieden aan hitte, droogte en stortbuien die we nog nooit hebben meegemaakt.

Het smeltwater uit de Alpen komt in volle vaart richting Nederland. Als we de klimaatprognoses van bijvoorbeeld het KNMI moeten geloven, zijn de gevolgen van de klimaatverandering nog maar een schijntje van wat ons in de komende decennia staat te wachten. Andy Engel, rioolbeheerder bij de gemeente Bergeijk, stapte af van beleidsplannen en schrijft nu kinderboeken. 'Daar bereiken we veel meer bewustzijn mee.'

Alle Nederlandse gemeenten en overheden hebben afgesproken dat ze voor 2019 een Klimaatstresstest doen. Ongeveer de helft van de gemeenten deed al zo’n test. Jeroen Grutters, projectleider bij het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie, ontwikkelt op dit moment een ‘gestandaardiseerde stresstest’.  

Meer inwoners en bedrijven bij groene initiatieven betrekken en de biodiversiteit in de eigen leefomgeving bevorderen, dat is de missie van de Groene Lopers Overijssel. Dit provinciebrede netwerk ondersteunt individuele Groene Lopers om meer mensen green minded te krijgen. In Zwolle zijn ze goed op weg.

Nu het water met bakken uit de hemel komt, wordt duidelijk dat we nog meer moeten investeren in het waterbestendig maken van onze steden. Daarom selecteerde Stadszaken 5 controversiële wateroplossingen voor de stad.

Integrale aanpak van de openbare ruimte loont, laat Kustwerk Katwijk zien. De interdisciplinaire aanpak heeft geleid tot een prachtig stuk Nederlandse ingenieurskunst én leverde de titel Beste Openbare Ruimte van Nederland (2015) op.

Stadszaken
Paulus Borstraat 41 3812 TA Amersfoort
redactie@stadszaken.nl