Links: team 4 wint met OV+L. Beeld rechts: Rawf/iStock

Winnaar Summerschool combineert openbaar vervoer en goederenvervoer

Het idee ‘OV+L’ is winnaar van de Summerschool ‘Hoe veranderen publieke platformen de overheid?’. Het team bedacht een platform waarmee openbaar vervoer ook goederenvervoer wordt. ‘De waarde die platformtechnologie hieraan kan toevoegen, lijkt nog nauwelijks te worden ingezien.’

Het idee is simpel: gebruik de leegte in het openbaar vervoer tijdens daluren voor het vervoeren van goederen zoals pakketjes. Via een online platform kunnen zowel consumenten als verkopers goederen ‘op de tram zetten’ om ze duurzaam, snel en efficiënt van A naar B te krijgen.

Het logistiekconcept heeft geen nieuwe infrastructuur nodig, maar maakt juist gebruik van de huidige wegen, spoor- en trambanen. De overheid heeft daarom een belangrijke rol, zeggen de bedenkers.

‘Zij zijn de faciliterende verbinder. De overheid maakt de infrastructuur beschikbaar voor goederenvervoer en stelt het zo open aan het publieke domein’, zegt teamlid Bjarne van der Drift.

‘Hun baat is om de Nederlandse logistiek te verduurzamen. Nu is de logistiek vooral in handen van een wirwar aan commerciële partijen.’

Reacties vanuit vervoerders

Het idee is dat de markt, zoals regionale vervoerders, verkopers en consumenten, op de inframogelijkheid kan reageren. Vervoerders kunnen hun daluren opvullen en pakketjes worden mogelijk sneller geleverd.

Volgens Van der Drift is het daarom geen gesloten overheidssysteem. ‘Het concept vraagt niet om een dicht gereguleerde markt. De overheid kan faciliteren, de markt kan daarop reageren.’

OV+L (Openbaar Vervoer + Logistiek) kan daarmee direct bijdragen aan het oplossen van twee problemen: enerzijds de groei van bestelbusjes op de Nederlandse wegen en de bijbehorende leefbaarheidsproblematiek, anderzijds de relatieve leegte in het openbaar vervoer tijdens daluren.

Het concept sluit ook bij een groter thema aan. ‘Het is normaal geworden om pakketten via Amazon en AliExpress vanuit andere landen te bezorgen. Dit is een vervuilend gevolg van onze globalisering’, zegt Van der Drift.

‘Er heerst consensus over het feit dat we juist lokaler moeten gaan produceren en consumeren. Met behulp van platformtechnologie en een slimmere infrastructuur kan dit worden gefaciliteerd.’

Terugschalen in de goede zin

Het team, verder bestaande uit Marjon Stijger, Lisa Eeftinck Schattenkerk en Cemre Karso, sprak met verschillende stakeholders uit de provincie, het Rijk en gemeenten. ‘We zagen dat vooral de mensen vanuit het beleidsdomein erg positief reageerden op ons idee.’

‘De mensen vanuit de praktische hoek zien meer obstakels’, zegt Van der Drift. ‘Zij wijzen naar de gereguleerde tak van sport dat het Nederlandse OV is geworden. Dat zou deze innovatie moeilijker kunnen maken.’

Het idee leeft voort op de methodes van vroeger. Tot in 1997 werd er in Nederland nog post vervoerd via het spoor, deels via reizigerstreinen. ‘Ons idee vertoont gelijkenissen met de situatie van vroeger. We schalen terug, maar in de goede zin’, benadrukt Van der Drift.

‘De waarde die platformtechnologie kan toevoegen lijkt nog nauwelijks te worden ingezien’

OV+L voegt daar de technische mogelijkheden van nu aan toe. Dit kan bruikbaar zijn voor de first en last mile. ‘Het aanleveren van pakketten in de trein of tram hoeft niet door mensenhanden te gebeuren. Het is de vraag hoeveel technologie zelf kan oplossen. Dat is een kwestie voor studies als Industrial Design en Werktuigbouwkunde.’

Het idee speelt al lang bij Van der Drift, voorheen student Architectuur en Stedenbouwkunde aan de TU Delft, en nu ontwerper bij Dam & Partners Architecten. ‘De combinatie tussen openbaar vervoer en goederenvervoer bestaat al vele decennia, maar de waarde die platformtechnologie hieraan kan toevoegen lijkt nog nauwelijks te worden ingezien.’

Interactie tussen digitale en fysieke wereld

Jurylid Jan van Ginkel, loco-provinciesecretaris van de Provincie Zuid-Holland, spreekt lovend over het project: ‘Het idee spreekt veel verbeeldingskracht, jullie hebben van schaarste een kracht gemaakt.’

‘Bovendien hebben jullie de interactie tussen de digitale en de fysieke wereld goed geschetst en zetten jullie een scherpe visie neer over de rol van de overheid als verbinder.’ Van Ginkel heeft Ronald Haverman, bedenker van de OV-fiets, al getipt om ermee aan de slag te gaan.

‘We hebben veel leuke reacties gekregen’, blikt Van der Drift terug op de net afgelopen Summerschool. Welk staartje het idee krijgt, is nog niet zeker. ‘Dat ligt ook aan de reacties die nog kunnen komen. Voor ons is het ook vooral belangrijk dat we een manier van denken overbrengen die anderen kan inspireren.’

Het winnende team ontving 2.000 euro voor studiedoeleinden. Naast Van Ginkel bestond de jury uit Maarten Burggraaf (wethouder Dordrecht), Frans Jorna (Gemeente Apeldoorn), Petra Claessen (voorzitter BTG), Noor van den Brink (Ministerie van IenW) en Carolien Wetzels (Provincie Zuid-Holland).

De Summerschool ‘Hoe veranderen publieke platformen de overheid?’ vond plaats op 23, 28, 29 en 30 augustus in het Provinciehuis Zuid-Holland en op het stand van Den Haag. Nu platformen zoals Uber, Marktplaats en AirBnB de wereld veroveren, onderzochten negentien jongprofessionals hoe de overheid zelf naar een platform kan transformeren. De Summerschool is een initiatief van het Kennislab voor Urbanisme in samenwerking met de Future City Foundation.
Dit bericht delen via:

Gerelateerde artikelen