In 2021 vertrokken meer mensen uit de Randstad naar de provincie dan andersom, maar migratie compenseerde dat ruimschoots

Zowel Noord- als Zuid-Holland en in mindere mate Utrecht verloren in 2021 inwoners aan andere provincies. Niet alleen Flevoland en Gelderland profiteerden, maar ook gebieden ‘verder weg’. Zoals Drenthe, dat tot november een vestigingsoverschot boekte van 0,73 procent. Limburg en Zeeland compenseerden demografische krimp met vestigings- én migratieoverschotten. Na Flevoland en Utrecht baarden Noord- en Zuid-Holland naar verhouding de meeste baby’s, maar het is vooral de relatief hoge instroom van migranten waardoor zij en ook Noord-Brabant in 2021 nog groeiden.

Dat laatste geldt voor Nederland als geheel. In totaal vestigden zich tot en met oktober ruim 211.000 mensen in Nederland, bijna anderhalf keer zoveel als de ongeveer 150.000 baby’s die werden geboren. Omdat in dezelfde periode 118.000 mensen uit Nederland vertrokken en 136.000 mensen stierven, kwam het migratiesaldo op 94.000 uit tegenover een bijna verwaarloosbaar geboortesaldo van 14.000. Een factor 7 verschil. Dat blijkt uit regionale cijfers over de bevolkingsontwikkeling van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) tot en met oktober van dit jaar.

Top-13 Migratiesaldo* (%)

Bron: CBS

Gemeenten in Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht zagen meer mensen vertrekken naar gemeenten buiten de provinciegrenzen dan mensen uit andere landsdelen naar de Randstadprovincies trokken. Noord-Holland spande de kroon met een binnenlands vertreksaldo van 7.218 in de eerste tien maanden van het jaar, ofwel 0,25 procent van de Noord-Hollandse bevolking. Daar stond tegenover dat Noord-Holland per saldo 20.695 immigranten verwelkomde, 0,71 procent van de bevolking, waarmee het Zuid-Holland nipt overtrof. De naar bevolkingsomvang gemeten grootste provincie van Nederland kende een migratieoverschot van 20.676. Procentueel gezien verwelkomde Noord-Brabant minder migranten dan Noord-Holland, maar meer dan Zuid-Holland.Bron: CBSBron: CBS

Top-13 Binnenlandse vestiging-saldo** (%)

Bron: CBS

Provincies met het hoogste binnenlands vestigingsoverschot waren Drenthe (0,73 procent), Flevoland (0,59 procent), Friesland (0,35 procent), Zeeland (0,29 procent), Gelderland (0,28 procent) en Limburg (0,23 procent). In absolute zin spande de provincie Gelderland de kroon met een binnenlands vestigingsoverschot van 5870. Noord-Brabant kende even veel binnenlandse vestigers als vertrekkers. Door een relatief hoog migratiesaldo (16.670) realiseerde Noord-Brabant ná Zuid-Holland (24.602 extra inwoners) en Noord-Holland (18.317 extra inwoners) met 17.875 extra inwoners de hoogste bevolkingsgroei, nog vóór Gelderland (13.143 extra inwoners). Procentueel eindigde Noord-Brabant zelfs als tweede grootste groeier, ná Flevoland.

Top-13 Bevolkingsontwikkeling totaal (%)

Bron: CBS

Al met al groeide de bevolking van Nederland in de eerste 10 maanden van dit jaar met ruim 107.000, ofwel 0,71 procent op bijna 17.6 miljoen zielen, die Nederland eind oktober telde.

Hoogste immigratie in 25 jaar

Volgens CBS-onderzoeker Ruben van Gaalen is de trek vanuit (de grote steden in) de Randstad naar de omliggende provincies al langer gaande, en heeft dit te maken met verschuivende preferenties en de krappe woningmarkt in en rond de grote steden.

Afgelopen september was volgens hem de maand met het hoogste aantal immigranten in de afgelopen 25 jaar. Van Gaalen brengt de hoge immigratiecijfers vooral in verband met het economisch herstel waardoor er veel behoefte is aan arbeidsmigranten. Vanwege vergrijzing stabiliseert de beroepsbevolking of krimpt deze in verschillende regio’s al. Alleen in 2019 was de netto-instroom volgens hem groter.

Daarnaast is ook de vluchtelingenstroom nog niet opgedroogd. Syriërs vormden dit jaar tot nog toe de grootste groep immigranten (ongeveer 10.000 tot en met september), gevolgd door Polen (ongeveer 9700 tot en met september), immigranten uit de voormalige Sovjet-Unie (ca. 4500), Turkije (ca. 4300), Roemenië (ca. 3800), India (ca. 3700), Bulgarije (ca. 3600), de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba (ca. 3400), Spanje (ca. 2500) en Zuid-Afrika (ca. 2000). In totaal verwacht het CBS dat de bevolkingsgroei voor heel 2021 op 118.000 uitkomt.

Immigratie keert krimp

In de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland en Limburg overleden tot en met oktober meer mensen dan er baby’s werden geboren, waarbij Limburg de kroon spande met een (negatief) geboortesaldo van -0,27 procent. Daar tegenover staat dat Limburg in de eerste 10 maanden van dit jaar een migratiesaldo kende van 0,36 procent en een binnenlandse vestigingssaldo van 0,23 procent, waarmee het een negatief bevolkingssaldo compenseerde. Ook Zeeland wist demografische krimp met nieuwe vestiging uit binnen- en buitenland te keren.

Top-13 Geboortesaldo (%)

Bron: CBS

Meest opvallende uitschieter in de cijferreeksen van het CBS is de provincie Groningen. In totaal vertrokken er bijna 10.000 meer mensen uit de provincie naar ander plekken in Nederland, dan dat er Nederlanders naar Groningen kwamen. Dit is mogelijk gedeeltelijk te verklaren aan de hand van doorstroming van asielzoekers vanuit het aanmeldcentrum in Ter Apel of de gemeente Westerwolde (waar Ter Apel onderdeel van uitmaakt) naar andere landsdelen. Volgens CBS-onderzoeker Van Galen worden statushouders waarvoor elders in Nederland nog geen ruimte is, tijdelijk ingeschreven bij de gemeentelijke basisadministratie van Westerwolde.

Uit cijfers van het CBS blijkt volgens Van Galen dat de gemeente Westerwolde én studentenstad Groningen grotendeels verantwoordelijk zijn voor het naar verhouding zeer hoge immigratieoverschot in de noordelijke provincie (ongeveer 14.000, ofwel 2.43 procent van de Groningse bevolking), waardoor de bevolking van de meest noordelijke provincie in 2021 toch nog met 0,64 procent groeide.

*Verschil tussen immigratie (vanuit buitenland) en emigratie (naar buitenland)

**Verschil tussen vestiging vanuit een andere gemeente in Nederland buiten de provincie naar een gemeente in de provincie, en vertrek vanuit een gemeenten in de provincie naar andere gemeenten in Nederland buiten de provincie

De app van Stadszaken is gratis te downloaden via de Google Play Store en de App Store van Apple. Met de app heb je nieuws, opiniestukken en achtergrondverhalen over de fysieke inrichting van Nederland in een vloek en een zucht op het scherm van je smartphone of tablet. Een must-have voor de RO-professional en de liefhebbers van stedelijke en ruimtelijke trends.
Dit bericht delen via:

Gerelateerde artikelen